Plataan (Platanus)

Plataan (Platanus) Platanen koop je direct of online bij Platanenkwekerij de Mortelen in Best. Met een oppervlakte van 10.000 m2 is de kwekerij een van de grotere van Nederland. De snelgroeiende plataan (ofwel Platanus) is een ideale boom met vele doeleinden.

De plataan wordt vaak gepland als laanboom, maar kan ook prima in een (grote!) tuin worden geplaatst en biedt in de zomer een heerlijke schaduw. Je ziet de plataan natuurlijk ook in het openbare gebied en op pleinen in steden. Kenmerkend van de plataan is de sterke weerstand tegen luchtvervuiling. Kenners menen dat de verontreiniging via de bast uitgescheiden wat de stam van plataan ook de typische gekleurde vlekken geeft.

Populaire soorten platanen zijn de Platanus acerifolia en de Platanus orientalis. Dakplataan en Leiplataan: Als je geen bovengemiddeld grote tuin hebt kan je de Plataan leiden in een dakvorm (Dakplataan) of schermvorm (Leiplataan). Dakplataan en Leiplataan worden gevormd van de Platanus acerifolia. Boomkwekerij de Mortelen biedt u prachtige Platanen daarom ook voordelig aan in dakvorm en leivorm. Via Wikipedia kunt u over de Plataan diverse artikelen lezen: Plataan (Platanus) is een geslacht van bomen, het enige uit de plataanfamilie (Platanaceae). Het jonge blad en de twijgen zijn dicht bezet met stervormige haren. Als de haren uitvallen kunnen deze soms allergische reacties, zoals jeuk en irritaties aan de slijmvliezen, veroorzaken.

De plataan is eenhuizig. De bloemen van de plataan groeien in karakteristieke bolvormige hoofdjes, die los aan de takken hangen. De vrucht is een dopvruchtje, die in de bolvormige vruchthoofdjes lang aan de boom kunnen blijven hangen tot zelfs in het voorjaar. De plataan heeft een verspreide bladstand. Karakteristiek is ook de stam, die, doordat er stukken schors afvallen, verschillende kleuren bruin en groen oppervlak vertoont. De plataan wordt in België en Nederland als laan- en straatboom aangeplant. In Frankrijk wordt de plataan vooral veel aangetroffen op stadspleinen, waarschijnlijk daar aangeplant omdat de boom veel schaduw geeft.

Er zijn in de Benelux twee echte soorten te vinden (beide niet inheems):

• Westerse plataan (Platanus occidentalis), deze heeft ondiep ingesneden bladeren, meestal driedelig. Deze soort komt oorspronkelijk uit Amerika. De bloemen groeien in één tot twee bolletjes.
• Oosterse plataan (Platanus orientalis), met diep ingesneden bladeren, meestal vijf tot zevendelig. Deze soort komt oorspronkelijk uit de Balkan en Klein-Azië. De bloemen groeien in drie tot zes bolletjes. Aangeplant wordt echter vooral een kruising van deze twee soorten: de plataan (de naam van deze kruising wordt opgegeven als Platanus ×acerifolia of Platanus hispanica); dit is ook de hier afgebeelde boom.

In de VS komen nog andere soorten voor:

• Western sycamore (Platanus racemosa)
• Arizona sycamore (Platanus wrightii) Elders nog weer andere soorten. De gewone plataan (Platanus hispanica, synoniem: Platanus ×acerifolia) is een boom uit de plataanfamilie (Platanaceae). Het is een snelgroeiende hybride van de oosterse plataan (Plantanus orientalis) en de westerse plataan (Platanus occidentalis).

De boom wordt veel aangeplant voor schaduw en om de sierwaarde in stadsstraten en op pleinen. De boom kan de luchtvervuiling in de stad goed verdragen, evenals de beperkte beschikbare ruimte voor de wortels. Ook flink snoeien kan de boom hebben. De gewone plataan kan ongeveer 35 m hoog worden. De plataan heeft een koepelvormige kroon met grote, gespreide takken aan een lange stam. De boomschors is glad, dun en grijsbruin. Door afschilferen ontstaan groenachtige of gele vlekken. De plataan heeft bleekgroene twijgen, die later fors en bruin van kleur worden. De knoppen zijn kegelvormig, roodbruin en hebben een grote voet die uitsteekt. Ze zijn 6-8 mm groot. De plataan heeft vijflobbige bladeren, waarvan elke lob driehoekig is en een ruwe getande rand heeft.De bladkleur is aan de bovenzijde helder, glanzend groen en aan de onderzijde bleker. De boom heeft bruine dopvruchten (nootjes) die in bolvormige groepjes staan. Deze hebben een doorsnede van 8 cm. In de winter blijven de bolletjes aan de boom zitten. De zaden verspreiden zich in de lente. Dit zaad is voorzien van gele haartjes die als parachute dienen.